O proxecto de Altri en Galicia avanza entre denuncias de “informes cociñados” e preocupacións ambientais
Augas de Galicia emite un informe favorable sobre a fábrica de celulosa que Altri quere instalar en Palas de Rei. Así se soubo tras a filtración do informe a algúns medios de comunicación pola Conselleira de Medio Ambiente. Desde decembro de 2023, numerosas organizacións levan esperando unha decisión por parte do organismo, pero non foi ata hai poucos días que se soubo a súa resolución. Dito informe é un dos máis relevantes dos 27 que a Xunta necesita aprobar para outorgar o permiso á macrofactoría, polo momento xa conta con 24.
No informe filtrado, Augas de Galicia sostén que a súa implementación é "compatible cos obxectivos ambientais" e non provocará "impactos significativos" no río Ulla e o encoro de Portodemouros. Ademais, revélanse detalles acerca de supostas "melloras tecnolóxicas con respecto ao seu plan orixinal", o que implicaría que as emisións de nitróxeno e fósforo serían de maneira significativa inferiores ás previstas inicialmente.
Isto contrasta coas múltiples declaracións feitas ata o de agora pola empresa papeleira Altri, que asegurou de maneira activa e pasiva que o Proxecto Gama contaba coas Mellores Técnicas Dispoñibles para previr a deterioración das xa contaminadas masas de auga afectadas. Isto sinala que as avaliacións de plataformas, entidades académicas e organizacións ecoloxistas respecto a os efectos de Altri eran correctas, e actualmente tanto o Goberno como Altri tentan rectificar de forma inmediata.
Organizacións ecoloxistas como Greenpeace mostraron o seu desconcerto ante esta situación, "están a atravesarse todas as liñas vermellas que separan os procesos administrativos garantistas das imposicións interesadas, e isto pode xerar unha grave fractura social. É necesario que alguén pare esta tolemia. Por iso tamén queremos reiterar a nosa petición aos responsables de Altri para que descarten instalarse en Galicia e que cumpran os desexos do seu responsable, José Soares de Pina, cando afirmou que 'non facemos investimentos onde non as queren", concluíu Manoel Santos, coordinador de Greenpeace en Galicia.
Por iso, esixen a paralización temporal do proceso e unha investigación independente para depurar responsabilidades sobre o que considera "unha forma de proceder absolutamente escandalosa e un desprezo á cidadanía por parte do Goberno galego".
Desde o Ministerio para a Transición Ecolóxica, Sara Aagesen, afirmou que "non haberá recursos públicos para este despropósito ambiental". A ministra cualificou o proxecto como unha "política industrial colonial de explotación de recursos enerxéticos, forestais, ambientais e agredir ao territorio de forma irreversible para o futuro". Ademais, lembrou que calquera compañía que pida diñeiro do fondo de recuperación para un proxecto (a empresa lusa pide 250 millóns de euros para apoiar os seus investimentos) "teñen que cumprir co principio de non danar de forma significativa o medio ambiente, o que chamamos o criterio DNSH".
Hai apenas unhas semanas, Alfonso Rueda declaraba tras o Consello do goberno de Galicia que o informe ambiental atopábase "na etapa final", pero que non "meterá présa" aos técnicos. Unha vez que todos os documentos sexan definitivos, a Consellería de Industria enviaraos a Medio Ambiente, que contará con dous meses para elaborar a Declaración de Impacto Ambiental (DIA).
Rueda responderá as cuestións expostas pola oposición no próximo pleno, que terá lugar entre o 11 e o 12 de febreiro. O BNG sostén que hai un "acordo secreto" entre a Xunta e Altri, subscrito en setembro de 2021, destinado á posta en marcha da planta en Palas de Rei. Pola súa banda, o PSdG pide acceso ao informe da Xunta e esixe máis "transparencia e rigor".
Simultaneamente, Altri asinou recentemente un acordo para a compra de Smarttia de Greenalia Forest, unha das empresas líderes do sector forestal na comunidade, e de Greenalia Logistics, as filiais da división forestal, proseguindo así co seu crecemento en Galicia. É importante lembrar que Greenalia é unha empresa enerxética vinculada a excargos do Partido Popular e do sector financeiro de Galicia, que impulsou a súa expansión durante as administracións de Alberto Núñez Feijóo na presidencia da Xunta. Ademais, no consello administrativo de Greenalia, propiedade do empresario coruñés Manuel García Pardo, participan, entre outros, Beatriz Mato, quen foi exconselleira de Medio Ambiente de Feijóo e actual responsable de seguridade e desenvolvemento corporativo da empresa; e Antonio Couceiro, quen foi exconselleiro de Industria cos executivos populares da época de Manuel Fraga e expresidente do Deportivo, cuxo accionista maioritario é Abanca.
Así mesmo, Altri sostén que o termo "macrocelulosa" non corresponde coa realidade, xa que a súa capacidade de produción, de 310.000 toneladas anuais, atópase considerablemente por baixo doutras instalacións da industria en España. Segundo cifras da empresa, esta produción é "un 40% menos que industrias similares establecidas en Galicia e queda moi lonxe dos volumes que manexan as grandes plantas de países nórdicos como Suecia e Finlandia, que ostentan o liderado no sector a nivel europeo".
Sen embargo, segundo pódese apreciar no proxecto que a propia compañía presentou á Xunta e que esta publicou hai uns meses, a realidade é que Altri producirá 60.000 toneladas anuais de lyocell e 250.000 de celulosa convencional, cuxa fabricación leva a cabo a través dun dos procesos industriais máis prexudiciais para o medio ambiente. Co paso do tempo, poderá producir 200.000 toneladas dese tecido por máis de 400.000 toneladas de pasta de celulosa.
Precisamente, a gran contradición deste proxecto está entre o que agora Altri di que vai facer e o que lle dixo a Feijóo no seu día cando se presentou o proxecto. O anuncio foi dunha fábrica verde de fibras téxtiles de lyocell, pero a chegada de Greenalia ao proxecto para convertelo en Greenfiber deulle unha volta á campaña ata convertelo nunha gran celulosa, cuxo principal risco é acelerar o proceso de eucaliptización do interior galego, máis alá mesmo dos impactos directos da propia fábrica.
En abril cumpriranse cinco anos desa presentación, cuxo resultado final non tería nada que ver co anunciado desde un inicio. Como tampouco o van a ter as cifras de emprego anunciadas nin a participación de Inditex. En definitiva, alguén xogou coas palabras para acabar coando pola porta de atrás un proxecto industrial de alto impacto ambiental e escaso valor engadido, dado que a materia prima voará fóra de Galicia.