Medio Rural amplía os tratamentos contra a banda marrón en montes privados
A expansión da banda marrón, unha das enfermidades que máis está a comprometer a produtividade dos piñeirais galegos, segue a gañar terreo nos piñeirais galegos, converténdose nun dos principais desafíos sanitarios e produtivos do monte. A Consellería do Medio Rural vai reforzar o apoio directo aos propietarios particulares afectados, ofrecendo tratamentos gratuítos nunha intervención que busca frear o deterioro das masas de Pinus radiata e evitar perdas económicas no sector.
A directora xeral de Planificación e Ordenación Forestal, Luisa Piñeiro, trasladou esta mensaxe durante unha visita ao concello de Vilasantar, onde o pasado ano xa se actuou nunha plantación de preto de 30 hectáreas afectadas por esta doenza. A intervención, segundo explicou, forma parte dun programa que este ano aspira a dar un salto cuantitativo significativo, cunha previsión de tratamentos en arredor de 4.000 hectáreas de montes de xestión privada.
O operativo articúlase a través dunha colaboración público-privada na que participan a Fundación Arume e a empresa pública Seaga. A primeira encárgase da identificación das superficies afectadas, o contacto cos propietarios e a promoción da xestión forestal conxunta, mentres que a segunda executa directamente os traballos no terreo.
As actuacións previstas céntranse en dúas intervencións anuais de fertilización foliar, unha en primavera e outra en outono, acompañadas dun seguimento técnico continuado das masas. O obxectivo destas medidas é mellorar o estado nutricional das árbores, reforzar a súa resistencia fronte á enfermidade e manter, na medida do posible, o seu potencial produtivo. En paralelo, a administración autonómica segue actuando tamén en montes de xestión pública afectados pola banda marrón, coa mesma finalidade de recuperar a vitalidade das plantacións.
A enfermidade, que provoca defoliación e debilitamento progresivo das coníferas, converteuse nos últimos anos nun dos principais problemas fitosanitarios do sector forestal galego, especialmente nas plantacións de Pinus radiata, unha especie de grande importancia económica en determinadas comarcas.
No marco desta estratexia, a Consellería tamén avanzou na regulación das opcións que teñen os propietarios para afrontar situacións de grave afectación. Neste sentido, xa está dispoñible unha instrución específica que desenvolve as condicións para a substitución de masas de piñeiro por eucalipto en determinados supostos, introducindo flexibilizacións na moratoria vixente ata 2030.
A normativa contempla dúas vías principais. Por unha banda, permítese trasladar a superficie de eucalipto a outra parcela, sempre que a parcela inicial se reconverta a coníferas ou frondosas e que a nova plantación non supere, con carácter xeral, o 75 % da superficie orixinal. Por outra, ábrese a posibilidade de substituír masas de piñeiros gravemente afectadas pola banda marrón por eucaliptos nunha única quenda de corta. Neste caso, a superficie de eucalipto quedará limitada ao 50 % da masa eliminada, debendo o resto repoboarse con outras especies.
Para acollerse a estas medidas, os propietarios deberán cumprir unha serie de requisitos técnicos e administrativos. A plantación afectada deberá estar en pé (salvo excepcións xustificadas) e será necesario acreditar a gravidade da situación mediante un informe técnico. Este documento deberá identificar o axente causal da enfermidade a través dun laboratorio acreditado, incorporar evidencias gráficas xeorreferenciadas e certificar o nivel de afectación.
A instrución fixa como criterio que existe unha grave afectación sanitaria cando a mortalidade real da masa supera o 25 % da densidade obxectivo establecida no modelo silvícola correspondente. Ademais, as solicitudes deberán incluír unha proposta completa de reforestación, con cartografía detallada e unha xustificación da viabilidade da nova configuración forestal. Como alternativa, os propietarios poderán solicitar que sexa a propia administración forestal a que realice a toma de mostras e a análise en laboratorio, previo pagamento da taxa correspondente.