Greenpeace alerta de que 2026 xa supera a media da última década en grandes incendios forestais e reclama reforzar a prevención e a restauración das zonas queimadas
Greenpeace presenta o informe Grandes incendios forestais en España: que ocorreu en 2025 e que debe cambiar, un documento no que a organización ecoloxista analiza as causas, consecuencias e leccións dos incendios que marcaron o pasado ano e lanza unha advertencia sobre a evolución da actual campaña forestal. Segundo destaca a entidade, os datos de 2026 resultan especialmente preocupantes.
A pesar de que o período de máximo risco apenas comeza, a superficie afectada polo lume xa supera a media dos últimos dez anos e rexistráronse nove grandes incendios forestais, fronte a un único episodio desta magnitude contabilizado durante o mesmo período de 2025. Ademais, a superficie queimada neste exercicio practicamente triplica a do ano pasado, unha tendencia que leva a Greenpeace a reclamar que non se esquezan as consecuencias dos incendios de 2025 e que se adopten medidas inmediatas para evitar unha nova escalada.
A responsable da campaña de incendios da organización, Mónica Parrilla, subliña que as secuelas dos grandes lumes continúan moi presentes nas zonas afectadas. Segundo explica, moitas comunidades seguen sufrindo os impactos sociais, económicos e ambientais provocados polos incendios, polo que considera imprescindible impulsar medidas de restauración, visibilizar os efectos que perduran no territorio e reforzar as políticas de prevención.
O ano que evidenciou os límites do sistema
O informe sinala que os incendios rexistrados en 2025 non poden considerarse un fenómeno imprevisible. Diversas entidades científicas e ambientais viñan advertindo desde hai anos da progresiva transformación dos incendios forestais en episodios cada vez máis extensos, intensos e difíciles de controlar.
Greenpeace lembra que exercicios como 2006, 2012, 2017 ou 2022 xa puxeran de manifesto a necesidade de aplicar medidas estruturais para reducir o risco, moitas das cales continúan sen desenvolverse. Neste contexto, 2025 converteuse nun ano especialmente crítico debido á intensidade alcanzada polos incendios e á súa capacidade para superar os dispositivos de extinción.
A pesar de que o número total de incendios diminuíu respecto doutros anos, os grandes incendios forestais triplicaron a media habitual e alcanzaron unha capacidade destrutiva catro veces superior. De feito, cinco dos dez incendios máis extensos rexistrados na historia recente de España producíronse durante 2025. Estes grandes lumes representaron apenas o 0,061 % dos sinistros contabilizados, pero concentraron o 36 % da superficie afectada.
Entre o 8 de agosto e o 2 de setembro chegouse a rexistrar a simultaneidade de ata dez grandes incendios nun mesmo día, unha situación que levou ao límite os servizos de extinción. As consecuencias foron especialmente graves: oito persoas perderon a vida, outras 86 resultaron feridas e máis de 42.000 tiveron que ser evacuadas, mentres que arredor de 108.000 permaneceron confinadas.
A dimensión ambiental tamén resultou extraordinaria. As emisións asociadas aos incendios alcanzaron os 19 millóns de toneladas de dióxido de carbono, a cifra máis elevada dos últimos 23 anos. Ademais, o lume afectou hábitats de especies ameazadas como o oso pardo, o urogallo ou o desmán ibérico. Os custos económicos derivados exclusivamente das tarefas de extinción estimáronse entre 3.548 e 6.741 millóns de euros.
Galicia, entre os territorios máis afectados
Dez meses despois dos grandes incendios do chamado “triángulo do lume”, Greenpeace regresou a diferentes zonas afectadas de León, Lugo, Zamora e Ourense para avaliar o estado actual do territorio. A análise realizouse mediante imaxes de satélite, traballo de campo e a aplicación de indicadores científicos como o índice dNBR, empregado para medir o nivel de afectación da vexetación tras un incendio. Os resultados mostran unha situación preocupante: o 47 % da superficie queimada en 2025 presenta unha severidade alta e outro 22 % unha severidade moderada-alta.
Segundo a organización, a elevada intensidade dos incendios tradúcese nunha escasa ou nula capacidade de rexeneración natural en amplas zonas. A visita permitiu comprobar que moitos terreos continúan practicamente desprovistos de vexetación un ano despois do paso das lapas.
No caso de Galicia, Greenpeace alerta ademais dos efectos secundarios provocados polas fortes precipitacións rexistradas nos últimos meses en comarcas como Valdeorras ou Viana. A ausencia de cobertura vexetal favoreceu os arrastres de cinzas, sedimentos e solo, incrementando os riscos de erosión e provocando desprendementos de terra.
Parrilla asegura que o panorama observado continúa sendo desolador en numerosas áreas. Segundo indica, en determinadas zonas a severidade foi tan elevada que nin sequera as abondosas chuvias do inverno permitiron a recuperación da vexetación. A erosión segue sendo visible en profundidade e, nalgúns lugares, aínda persiste o cheiro a queimado case un ano despois dos incendios.
A importancia da restauración inmediata
Unha das principais conclusións do informe é a necesidade de aplicar protocolos de resposta rápida unha vez extinguido o lume. Greenpeace considera fundamental realizar avaliacións temperás dos danos para priorizar actuacións e desenvolver medidas urxentes destinadas a protexer os solos, reducir a erosión e minimizar os impactos sobre os recursos hídricos e a biodiversidade.
A organización cita como exemplo o incendio das Médulas, onde a aplicación de técnicas como o acolchado con palla agrícola permitiu reducir a erosión do solo nun 85 %, favorecendo a recuperación ambiental da zona. Con todo, durante as visitas realizadas en 2026 observouse unha presenza limitada deste tipo de actuacións e a persistencia de restricións no abastecemento de auga potable en diversas localidades afectadas.
O papel do cambio climático e do abandono rural
Greenpeace lembra que aproximadamente o 95 % dos incendios teñen unha orixe humana, polo que considera que a prevención continúa sendo a ferramenta máis eficaz para reducir as ignicións. Os cinco grandes incendios máis destrutivos de 2025 tiveron causas diversas. Dous deles estiveron relacionados con raios provocados por tormentas secas, outro produciuse por unha neglixencia durante traballos de roza con maquinaria agrícola e outros casos continúan baixo investigación ou foron considerados intencionados. Con todo, a organización insiste en que as causas de ignición non explican por si soas a magnitude alcanzada polos incendios. O cambio climático e o abandono progresivo do medio rural son factores determinantes na propagación e severidade dos lumes.
Os grandes incendios de 2025 producíronse en territorios especialmente afectados pola perda de actividade agraria e forestal e durante a vaga de calor máis longa rexistrada en España, cunha duración de 33 días. Segundo os datos recollidos no informe, o 71,4 % dos grandes incendios coincidiron con episodios de calor extrema. Ademais, estudos de atribución climática indican que as condicións meteorolóxicas que favoreceron os incendios de 2025 foron ata corenta veces máis probables debido ao cambio climático e aproximadamente un 30 % máis intensas.
Algúns avances, pero insuficientes
O informe recoñece que desde o verán pasado se produciron certos avances en materia de prevención e coordinación institucional. Entre eles destaca o reforzo do papel da Fiscalía de Medio Ambiente na supervisión dos plans preventivos en zonas de risco, así como a aprobación de directrices comúns para a planificación autonómica. Tamén se avanzou na elaboración do futuro Pacto de Estado fronte á Emerxencia Climática, que incorpora medidas como a xestión activa do monte, as queimas prescritas, o pastoreo extensivo ou a creación de paisaxes en mosaico para reducir a continuidade do combustible forestal.
Durante 2026 aprobouse igualmente unha nova Directriz Básica de Protección Civil orientada a mellorar a coordinación entre administracións e a resposta ante incendios que afectan varias comunidades autónomas. A isto súmanse anuncios de investimentos para restauración ambiental e actuacións hidrolóxico-forestais, así como o fortalecemento da cooperación entre España e Portugal a través da Alianza pola Seguridade Climática. Porén, Greenpeace considera que estes avances aínda resultan insuficientes. A organización sostén que a maior parte dos recursos continúan concentrándose na extinción, mentres a prevención segue ocupando un papel secundario.
As demandas de Greenpeace
Ante o empeoramento da situación, Greenpeace reclama unha batería de medidas urxentes para afrontar o problema dos grandes incendios forestais. Entre as principais propostas figura a elaboración dunha nova estratexia estatal de prevención, a recuperación de campañas de sensibilización cidadá e o reforzo dos equipos encargados da investigación das causas dos incendios. A organización solicita tamén destinar polo menos 1.000 millóns de euros anuais á xestión forestal, garantir estabilidade laboral aos operativos de extinción, asegurar que todos os municipios situados en zonas de risco conten con plans de emerxencia actualizados e aplicar medidas específicas para protexer a biodiversidade nas áreas queimadas.
Entre as prioridades destacan igualmente a implantación de protocolos de restauración inmediata tras os incendios e a aprobación dun Pacto de Estado fronte á Emerxencia Climática que permita desenvolver políticas estables e independentes dos ciclos electorais. Greenpeace conclúe que a consolidación da Alianza pola Seguridade Climática fronte aos incendios forestais require un compromiso permanente por parte dos gobernos de España e Portugal. A organización advirte de que, sen unha aposta decidida pola prevención e pola adaptación ao cambio climático, os episodios rexistrados en 2025 poderían repetirse con maior frecuencia e intensidade nos próximos anos.