Consello de Estado rexeita indemnización a Naturgy por imposición de caudais ambientais no Miño
Nun desenvolvemento clave no ámbito das disputas entre empresas enerxéticas e regulacións ambientais, o Consello de Estado emitiu un ditame desfavorable á solicitude de indemnización presentada por Naturgy Xeración, S.L.U., cifrada en aproximadamente 18 millóns de euros. A reclamación centrábase nos prexuízos alegados pola empresa derivados da imposición de caudais ambientais no río Miño, especialmente nas presas de Belesar e Os Peares, entre outras, que afectou as súas concesións para a produción de enerxía eléctrica.
O conflito ten a súa orixe na modificación do réxime de caudais ecolóxicos, impulsada polo plan hidrolóxico da demarcación hidrográfica do Miño-Sil, aprobado mediante o Real Decreto 1/2016, do 8 de xaneiro. Leste modificou substancialmente os caudais ecolóxicos establecidos para as presas mencionadas e outras centrais hidroeléctricas operadas por Naturgy. A imposición destes novos caudais, segundo a empresa, resultou nunha drástica redución de ingresos entre febreiro de 2017 e decembro de 2019. A empresa eléctrica sostiña que esta medida afectara directamente as súas concesións para a produción de enerxía eléctrica en diversas centrais hidroeléctricas, xerando perdas económicas considerables.
A compañía argumentou que a modificación unilateral dos caudais ambientais afectou as súas operacións e que tiña dereito a ser indemnizada polos prexuízos sufridos. Sinalou que, a pesar de cumprir cos novos requisitos, iso non implicaba renuncia aos seus dereitos nin á posibilidade de reclamar unha compensación.
A solicitude de indemnización abarcou diversas concesións de Naturgy, outorgadas en diferentes datas e que foron transferidas ao longo dos anos. A empresa presentou detalladas avaliacións dos danos sufridos en cada unha das centrais hidroeléctricas afectadas.
Por iso, a Confederación Hidrográfica do Miño-Sil respondeu a estas reclamacións indicando que a competencia para resolver a cuestión correspondía ao Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico, xa que a modificación dos caudais ecolóxicos estableceuse a través dunha norma regulamentaria, o Real Decreto 1/2016.
O Consello de Estado, no seu ditame, destacou que, aínda que os caudais ecolóxicos poden dar lugar ao dereito a unha indemnización, é necesario probar que a modificación destes caudais causou un trato discriminatorio que afecta de maneira notable a restrición xeral de usos imposta polos plans hidrolóxicos. Neste contexto, subliñou que os títulos concesionábeis de Naturgy non garanten un volume mínimo de auga, senón simplemente a derivación dun caudal máximo, sen dereito a indemnización pola falta ou diminución do caudal concedido.
O ditame baseouse tamén na ausencia dunha avaliación exhaustiva dos danos, sinalando a falta de análises detalladas dos fluxos de caixa de cada proxecto afectado. Ademais, destacou a necesidade de demostrar que a modificación dos caudais ecolóxicos había alterado de forma significativa o equilibrio concesional, impedindo a continuidade da explotación de maneira notable.
A Avogacía do Estado no Ministerio para a Transición Ecolóxica e o Reto Demográfico apoiou a proposta de resolución desestimatoria do subdirector xeral de Recursos, Reclamacións e Relacións coa Administración de Xustiza, presentada o 27 de xaneiro de 2023. Neste contexto, a noticia enviouse ao Consello de Estado para obter o seu ditame final, que concluíu rexeitando a indemnización solicitada por Naturgy Xeración, S.L.U. A decisión do Consello de Estado pon fin a un litixio de varios anos, destacando a complexidade e a importancia dos conflitos entre empresas e regulacións ambientais no sector da enerxía.