As altas temperaturas do mar chegan a Galicia, e con elas, graves consecuencias no fondo mariño
Os científicos levan varios anos avisando dos perigos que podería traer o cambio climático á terra e, como consecuencia, os cambios na fauna, flora e nas nosas vidas. Co quecemento global, os océanos están a quentarse cada vez máis e iso está a afectar aos ecosistemas mariños. Actualmente, o Atlántico Norte está a ter unhas temperaturas máis altas do normal, xa que estas levan uns anos subindo paulatinamente. A falta de ventos do norte tras a primavera afectou a que a temperatura do mar continúe subindo, creando rexistros inusuais nas costas galegas.
A auga do atlántico norte é coñecida por ser moi fría debido ás correntes que chegan dende o norte, pero nos últimos anos, e sobre todo o actual, está a empezar a estar máis alta do habitual. Nos últimos meses, rexistráronse temperaturas récord da auga de mar no Océano Atlántico norte e no Mar Mediterráneo. Segundo Mercator Ocean, o Mediterráneo occidental está a experimentar actualmente unha onda de calor mariña "moderada". Con todo, a onda de calor parece estar a se intensificar, pasando dunha categoría moderada a forte, particularmente ao redor do Estreito de Xibraltar.
Os datos do Copernicus Marine Service (CMEMS) corroboran esta observación. Como se mostra nesta visualización de datos baseada nos datos de CMEMS do 13 de xullo, a anomalía da temperatura da superficie do mar ao longo das costas do sur de España e o norte de África estivo aproximadamente +5 °C por encima do valor de referencia para o período, o que indica a escalada das condicións da onda de calor.Esta subida deuse debido ao fenómeno atmosférico, provocado polo cambio climático, chamado “El Niño” que está vinculado a cambios na atmosfera e ten un impacto inevitable no clima global. Este fenómeno afecta á superficie da auga dos océanos causando un quecemento nas augas, que se debe a que a auga máis fría contráese mentres que a auga máis quente expándese para encher máis volume. “El Niño”, que foi anunciado hai uns días pola Axencia da Atmosfera e o Océano de Estados Unidos, provocará un quecemento significativo na superficie do Pacífico tropical oriental. Segundo a Axencia Estatal de Meteoroloxía (AEMET), “El Niño” pode provocar episodios de choiva, os cales poden ser máis intensos que con augas máis frías debido a que as augas oceánicas cálidas aumentan a evaporación.
En España, esta situación de quecemento empezou a notarse entre finais de abril e principios de maio, cando as temperaturas da superficie estaban a ser máis altas do habitual en comparación con anos anteriores e con elas as temperaturas do mar. Pero foi en lugares como Galicia na que se estaban rexistrando temperaturas nada habituais por enriba dos 18º en terra e superior aos 17º no mar.
As augas cálidas están a provocar eventos climáticos extremos que teñen un impacto tanto no océano como no litoral. Segundo os expertos, este escenario importante orixinouse no Atlántico Norte ou no Mediterráneo debido a cambios na circulación atmosférica e a influencia dos anticiclóns nas Illas Británicas. A AEMET destacou que nas altas latitudes hai ventos alisios debilitantes e un anticiclón que permanece. Isto trasládase precisamente ás augas superficiais, polo que Galicia experimentará unha situación anormal nas súas costas, cun afloramento das rías alterado debido á ausencia de augas frías profundas que renoven os nutrientes. O vento que chegaba do norte nestas datas axudaba a que as rías fosen produtivas e as praias tivesen unha temperatura máis baixa do que se esperaría debido á latitude.
Pero este cambio no vento cambiou a situación das augas cambiando así o comportamento dos peixes, por exemplo como pasou hai unhas semanas na praia da Lanzada, entre Grove e Sanxenxo, que se atoparon centenares de navallas mortas debido ás altas temperaturas da auga.
Hai algunhas especies como o berberecho e a ameixa aos que estas anomalías están afectando gravemente. Os expertos son conscientes de que o aumento das temperaturas na atmosfera ten un impacto negativo nestas especies, especialmente en situacións de altas temperaturas que coinciden con mareas baixas. Se o sedimento exponse ao sol durante tres ou catro horas nesas condicións, ten un impacto nos bancos marisqueiros, aínda que en diferentes niveis segundo a variedade. Outra especie afectada por esta circunstancia é a sardiña. Esta busca unha temperatura específica no océano porque é alí onde atopa alimento. Os seus depredadores, como o atún e o bonito, diríxense cara ao norte cando a auga sexa máis quente. Ademais, os peixes do sur chegarán ás costas galegas.
Isto traerá consecuencias tanto ambientais como económicas. Os pescadores terán que moverse a outros caladoiros para conseguir as especies requiridas polo que o peixe que chegue estará máis alto do habitual. Polo momento, os científicos aínda están a estudar como vai ir evolucionando esta situación e que se vai a poder facer respecto diso xa que esta situación non se viu antes.
Na metade norte e sobre todo no Cantábrico galego son onde máis se están notando estes cambios de temperatura xa que están a ser uns dos que máis aumentos de temperatura da auga está a rexistrar. Na Mariña Lucense se chegaron a rexistrar 22ºC o pasado mes de xuño na auga do mar, o cal é un valor tan elevado que habería que remontarse a principios do ano 2000 para atopalo. Segundo os datos proporcionados pola web de Meteogalicia, nos areais como Ou Torno (Cervo), As Catedrais (Ribadeo), A Marosa (Burela), A Rapadoira (Foz) e Remior (Barreiros) as augas chegaron aos 21 graos, mentres que en Esteiro (Xove), Xilloi (O Vicedo) ou Covas (Viveiro) ata os 22 graos. Ao contrario que ocorre no mar, a temperatura en terra entra dentro do normal para esta época do ano, estando a media nuns 25ºC. Do mesmo xeitos, os meteorólogos avisan de que é posible que ao longo do verán chéguense a superar os 30ºC.