Aínda nos queda moito que mellorar, segundo ou informe Anual de Sustentabilidade (SOS2023)
O informe de SOSTENIBILIDAD EN ESPAÑA 2023 (SOS2023) ven de ser presentado recentemente e promovido polo Observatorio de Sustentabilidade en España, baseado nos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible establecidos polas Nacións Unidas en 2015 e aprobados por 192 países. O observatorio é unha institución fundada en 2014 que promove o coñecemento e o desenvolvemento sostible en España. Segundo as medicións do informe, a maior parte dos ODS están en situación negativa pero estable, con moita marxe de mellora, e só tres atópanse en estado positivo con tendencia positiva. Con todo, hai outros tres en estado grave, dous deles con tendencia negativa, o que indica que son obxectivos nos que non se traballou moito ou non o suficiente.
O “SOS2023” trátase dun informe anual sobre o estado actual e as tendencias da sustentabilidade, que se basea nunha serie de indicadores. Este realizouse de forma independente para describir en base aos mellores e máis actuais datos dispoñibles onde estamos e que tendencias se observan. Así como para mellorar a medición, a rendición de contas e, sobre todo, para sacar leccións para evitar cometer os mesmos erros no futuro. Segundo as medicións do informe, a maior parte dos ODS están en situación de cumprimento negativo pero estable, con moita marxe de mellora, e só tres atópanse en estado positivo con tendencia positiva. Con todo, hai outros tres en estado grave, dous deles con tendencia negativa, o que indica que son obxectivos nos que non se traballou moito ou non o suficiente.
A presentación do “SOS23” realizouse para valorar a sustentabilidade de España xa que coincide coa presentación das Nacións Unidas en Nova York sobre as iniciativas e os progresos en desenvolvemento sostible do mundo. Ademais, realízase a finais dunha lexislatura, coincidindo co principio do curso político de 2023, e pode servir de prioridade para o novo goberno con relación a un modelo de país máis sostible.
Desde o ano 2005, o Observatorio de Sustentabilidade elaborou este informe que se basea en indicadores cuantitativos relacionados con diversas variables ambientais, económicas e sociais. De tal forma que se revisou a situación dos Obxectivos de Desenvolvemento Sostible (ODS) para seguir mellorando con vistas á Axenda 2030.
Dos 17 ODS, pódese observar que non hai ningún que teña unha situación completamente satisfactoria. Os retos principais, ODS 6 Auga limpa e saneamento, ODS 10 redución de desigualdades e ODS 13 acción polo clima, atópanse nunha situación preocupante con tendencia negativa.
Segundo explícase no informe, é evidente que hai un cambio nas políticas hídricas que se adaptan ao cambio climático, xa que é necesario levar a cabo transaccións hídricas para lograr un uso máis sostible da auga. Obsérvase que a gran desigualdade existente no país entre territorios, grupos económicos e con relación á acción climática require un gran Plan Nacional de Adaptación con orzamentos detallados e plans e programas. Aínda non se reduciu a cantidade de carbono en España e estanse observando os efectos do cambio climático debido ao aumento das temperaturas, as ondas de calor e os fenómenos meteorolóxicos extremos.
O ODS 13 de acción polo clima presenta tendencias negativas debido ao seu gran desafío e os impactos ambientais, económicos e sociais que xa está a xerar para todo o mundo. Isto ocorre especialmente para España, que se atopa na conca mediterránea, debido á falta de adaptación de todos os sectores económicos, como as cidades, a infraestrutura etc. E o segundo problema é o ODS 6 Auga limpa e abastecemento, onde tamén existen problemas graves de sobre explotación, calidade e cantidade, para as cales non se tomaron medidas para adaptarse, aforrar diñeiro, aumentar a eficiencia etc.
Doutra banda, hai máis tendencias favorables pero que aínda precisan de grandes cambios, como as melloras no ODS 1 Pobreza que melloran os índices de AROPE. O ODS 3 de Saúde e Benestar ten como obxectivo aumentar a esperanza de vida e a satisfacción xeral. O ODS 7 enfócase na implementación de renovables e autoconsumo, o ODS 8 enfócase no emprego e o crecemento económico a través da mellora do emprego e o espectacular crecemento económico, e o ODS 10 enfócase na redución da desigualdade, onde se observaron melloras no índice GINI.
Polo momento, só preséntanse tres ODS cun estado positivo: ODS2 Fame, ODS3 Saúde e ODS14 Vida submarina. Logrouse un gran avance na agricultura ecolóxica, pero seguen existindo dietas pouco equilibradas, sedentarismo e un uso excesivo de praguicidas e fertilizantes no resto das áreas agrícolas. A saúde mellorou significativamente desde a pandemia de COVID-19 e aumentou a esperanza de vida. Con todo, aínda existen desafíos como a eliminación de postos de traballo sanitarios, a existencia de listas de espera incompatibles con certas enfermidades, o aumento de mortes por accidentes de tráfico ou a alta taxa de fumadores. A vida submarina está a aumentar, así como as zonas mariñas protexidas, a existencia de estratexias mariñas e as temperaturas no Mediterráneo.
En pouco máis dun ano para cumprir co Axenda 2030 e, como se pode observar, aínda queda moito por facer en case todos os ODS para lograr os obxectivos e metas establecidos. Ademais, España comeza unha nova etapa política polo que no informe rógase que se tome moito máis en serio o cumprimento dos ODS que o feito desde 2016. Todas as políticas públicas deben "incorporar" os ODS con indicadores e metas cuantificábeis, e débense presentar informes periódicos sobre o seu cumprimento tanto a nivel estatal como a nivel de comunidades autónomas e municipios.