A Xunta somete a alegacións o proxecto da balsa de lodos vermellos de Alcoa
O Diario Oficial de Galicia publicou o 13 de febreiro de 2026 o anuncio polo que se somete a información pública, durante 30 días hábiles, o proxecto de recrecemento da balsa de lodos vermellos da refinería que opera Alcoa no complexo industrial de San Cibrao, no municipio de Xove. O prazo de alegacións iniciouse hoxe, 16 de febreiro, e estenderase, en principio, ata o 27 de marzo de 2026, período no que a cidadanía, colectivos sociais e administracións poden examinar a documentación técnica e formular observacións ante a Xunta de Galicia.
O proxecto está promovido por Alúmina Española, sociedade titular da refinería. A actuación pretende elevar a cota máxima do depósito ata os 110 metros sobre o nivel do mar, configurando o recrecemento estrutural definitivo previsto pola compañía para garantir capacidade de almacenamento suficiente ata mediados da próxima década. Segundo os datos incluídos na memoria técnica, o incremento permitirá absorber o fluxo anual de lodos xerados polo proceso Bayer, empregado para extraer alúmina da bauxita mediante tratamento con hidróxido de sodio a alta temperatura e presión.
Os lodos vermellos son un residuo industrial caracterizado pola súa elevada alcalinidade (pH moi alto), presenza de óxidos de ferro (que lle confiren a cor característica), así como compostos de titanio, silicio e trazas de metais. O depósito de Xove acumula materiais procedentes de décadas de actividade industrial e constitúe unha infraestrutura de grande dimensión superficial e volumétrica. A súa xestión require sistemas de drenaxe interna, control piezométrico continuo, impermeabilización basal e monitorización estrutural dos diques perimetrais.
Na documentación sometida a exposición pública inclúense estudos xeotécnicos detallados, análises de estabilidade fronte a cargas estáticas e dinámicas, modelización de escorrentías superficiais en escenarios de precipitación extrema e avaliación de posibles interaccións co medio mariño. O estudo de impacto ambiental incorpora tamén un plan de vixilancia que prevé controis periódicos de calidade das augas subterráneas e superficiais, medición de parámetros físico-químicos e inspección estrutural dos taludes.
Desde o punto de vista económico e laboral, a dirección da planta e representantes sindicais teñen subliñado que a autorización do recrecemento resulta clave para a continuidade produtiva da refinería, considerada unha das instalacións industriais máis relevantes do norte de Galicia. A capacidade de almacenamento de residuos está directamente ligada ao ritmo de produción de alúmina e, en consecuencia, ao mantemento do emprego directo e da actividade das empresas auxiliares da comarca da Mariña.
En paralelo, organizacións ambientais como Ecologistas en Acción teñen manifestado que analizarán con detalle a documentación durante o período de alegacións. Estes colectivos sosteñen que a dimensión acumulada do depósito converte a instalación nun punto de risco potencial que require máximas garantías técnicas e financeiras. Entre as cuestións que prevén examinar figuran os coeficientes de seguridade adoptados no deseño dos diques, a resposta da estrutura ante episodios de choivas intensas prolongadas (nun contexto de cambio climático) e a eficacia real dos sistemas de impermeabilización para evitar filtracións.
Os grupos ecoloxistas tamén reclaman transparencia absoluta no acceso aos datos de control ambiental e a constitución de garantías económicas suficientes para cubrir a eventual clausura e restauración integral do espazo unha vez remate a súa vida útil. Argumentan que o modelo baseado en recrecementos sucesivos prolonga no tempo a acumulación de residuos sen avanzar de forma significativa en alternativas de valorización a escala industrial.
O procedemento aberto agora culminará coa emisión da Declaración de Impacto Ambiental por parte da administración autonómica. Esta resolución deberá integrar as consideracións técnicas, os informes sectoriais e as alegacións presentadas durante o período de información pública. A decisión final determinará se o recrecemento ata a cota 110 metros é ambientalmente viable nas condicións propostas ou se require modificacións adicionais.
Ata o 27 de marzo de 2026, o futuro inmediato da balsa de lodos de Xove permanece en fase administrativa, nun contexto onde conflúen intereses industriais estratéxicos, preocupacións ambientais crecente e un debate territorial máis amplo sobre o modelo produtivo e a sustentabilidade a longo prazo dunha das principais instalacións industriais de Galicia.