A plataforma ‘Ulloa Viva’ alerta da construción doutra fábrica de celulosa pola súa ameaza ao río Ulla e aos bosques galegos
A organización ‘Ulloa Viva’ está a presentar alegacións ante a construción doutra fábrica de celulosa en Palas de Rei, situada nas proximidades do Camiño de Santiago, debido á ameaza que suporá para o río Ulla e os bosques autóctonos de Galicia. Denuncia que isto se pretende levar a cabo a pesar de que o Decreto 72/2004, do 2 de abril (proposta de Rede Natura 2000), estableceu a protección dos valores naturais do Sistema Fluvial Ulla-Deza e declarouno un espazo de interese comunitario. Queren ademais informar á cidadanía sobre esta situación para que presenten tamén alegacións ante esta ameaza ambiental.
Segundo explica a plataforma, o proxecto requiriría unha macroextensión de 366 ha para o procesamento de pasta de papel, fibra téxtil lyocell (unha fibra que se extrae da madeira) e produción de enerxía térmica por biomasa. Isto implicará unha maior eucaliptización das paisaxes galegas nun radio de 100 km, o fluxo continuo de camións, a contaminación acústica e a utilización diaria de 46 millóns de litros (o que consomen en media 350.000 habitantes, máis dos que hai na provincia de Lugo).
Polo momento, o Servizo Territorial da Zona Hidrográfica de Galicia Centro emitiu un anuncio no Diario Oficial de Galicia nº 243 de 26-12-23 no que se anuncia o procedemento ambiental e a solicitude de concesión para a captación de augas nos concellos de Agolada, Santiso e Palas de Rei (expediente DH.A.36.88645). De estar forma, ata o 27 de febreiro está aberto ao público para o seu exame e presentación de alegacións, observacións, suxestións e reclamacións.
Advirten así que é necesario modificar e adaptar a captación de augas a "un modelo de conservación e sustentabilidade do medio hidrolóxico" para evitar empeorar as condicións físicas, químicas, bacteriolóxicas e sanitarias do río Ulla no encoro de Portodemouros.
Tal e como explica a plataforma, trátase dunha industria que require unha gran cantidade de auga, mesmo máis que a súa capacidade de recarga hidráulica durante o verán, xa que, en anos de baixas precipitacións, unha industria como esta pode agravar a situación de falta de auga. O río Ulla, situado a unha distancia de aproximadamente 7 quilómetros arriba da cola do encoro de Portodemouros, conta cun sistema hidrolóxico caracterizado por unha notable escaseza de choivas durante o verán.
Segundo as medicións feitas ao longo do 2022, viuse que, vendo a auga que esta planta necesitaría, extraerase máis auga do río Ulla da que transporta, o cal vai en contra das leis e directivas de regulación de caudais en España e a UE, e non se respectará o "caudal ecolóxico" estipulado.
Ademais, dado que a captación levará a cabo uns 3,5 quilómetros máis abaixo da cola do encoro, que chega en augas altas ao Abeledo, crearase unha perigosa "corrente de retorno" nesa área asolagada, o que provocará o aumento das augas do encoro no seu parte central, o que vai en contra da circulación natural e de zonas máis profundas (refluxo). A área que se estende desde o punto de captación ata a parte posterior do encoro converterase nunha área de augas estancadas, o que empeorará de forma significativa as condicións actuais, que se caracterizan pola presenza de altas concentracións de "microcistina" en épocas estivais ou de augas baixas.
O problema da microcistina volveuse moi grave desde o ano 2000, pero segue aumentando ano tras ano. A súa presenza fai que as augas sexan insalubres e contamina o resto do encoro e esténdese río abaixo cara á ría de Arousa. Isto debería facer que se suspenda o baño e as actividades acuáticas (pesca e deportivas) na zona, pero verase agravado coa captación de auga para a fábrica e, sobre todo, pola incomprensible emisión de verteduras contaminantes uns 1.950 metros máis arriba da cola do encoro, en Coto da Chaira.
Por todo iso, piden que a fábrica de celulosa adáptese ás condicións do medio antes de establecerse ou deixar de facelo, e para iso, debe ter emisión de "vertidos cero". A implementación da devandita solución require de aspectos técnicos esenciais e implica diminuír a cantidade de auga captada no río Ulla a niveis moito máis baixos. Calquera industria moderna mecanizada, robotizada e informatizada que se instale en áreas habitadas que dependen do medio físico para vivir, porque desenrolan actividades directamente relacionadas co mesmo, debe reciclar por completa a auga que consome e poñer en práctica necesariamente o concepto de "vertidos cero".
"Vertidos cero" implica consumir ao redor de 0,185 m3/s (bombeo previsto de 46.000 m3/día e vertedura prevista de 30.000 m3/día), o que representa un consumo de auga aceptable desde o punto de vista hidrolóxico para o réxime de caudal do río Ulla ao chegar ao encoro de Portodemouros. Con todo, isto, ao mesmo tempo, segue sendo prexudicial para o medio ambiente, debido á diminución das achegas hídricas, é dicir, a auga que se consome na fábrica.