A plataforma ALIENTE presenta as súas propostas de transición enerxética aos partidos políticos de cara ao 23X
A plataforma ecoloxista ALIENTE presentou un decálogo cunha serie de propostas para os partidos políticos que se presentan ás eleccións o próximo 23 de xullo. Con estas quince propostas espera que se poida levar a cabo unha transición enerxética respectuosa coa paisaxe, a biodiversidade e o mundo rural que beneficie a todos. De entre todas elas destaca a negativa á implantación masiva e desorganizada das renovables xa que esta está a exercer un impacto social e ambiental rápido e profundo, a destrución da paisaxe provocada polos megaproxectos eólicos e a desaparición do sector primario no mundo rural.
ALENTE propón un modelo que favoreza o autoconsumo e as comunidades enerxéticas en lugar dos megaproxectos industriais. Tamén defende a planificación e a equidade territorial. Tamén busca situar os proxectos de renovables en terreos degradados e antropizados sen afectar a biodiversidade e a paisaxe. Ademais, establece unha moratoria debido á actual diminución da demanda de enerxía, que xa superou as expectativas en 2023.
O decálogo de ALENTE componse de quince propostas:
En primeiro lugar, a plataforma avoga por un modelo de transición que priorice o autoconsumo e as comunidades enerxéticas en lugar do modelo de grandes instalacións, que foi favorecido polas administracións estatais e autonómicas e que é máis prexudicial e inxusto en termos territoriais.
En segundo lugar, demanda a eliminación dos obstáculos legais que obstaculizaron ás comunidades enerxéticas ata o momento mediante a creación do decreto lei correspondente, o cal non foi elaborado debido á falta de vontade política. Ademais, solicita axudas para a súa promoción e facilitar a súa conexión á rede cun balance neto.
En terceiro lugar, pide axudas directas para o autoconsumo, a instalación de placas de balance neto en teitos e fachadas, os sistemas de bomba de calor e as instalacións de xeotermia de baixa temperatura. Ademais de axudas directas aos habitantes de baixos ingresos co fin de previr a pobreza enerxética.
Para dar prioridade aos chans degradados e antropizados, ALIENTE require unha planificación vinculante da administración central e das autonómicas, e evítanse de maneira significativa as áreas que afectan o medio ambiente, a biodiversidade, o sector primario (agrario e forestal) e a paisaxe.
En relación á equidade territorial, requírese que os megaproxectos (que son realmente necesarios) distribúanse por toda a península, evitando grandes concentracións nalgunhas comunidades e municipios, o que resulta en que algúns territorios sexan "terra de sacrificio" para o beneficio doutros máis ricos.
ALIENTE engade que os espazos protexidos, como a Rede Natura 2000, as Reservas da Biosfera e as zonas de alta biodiversidade, ou con especies sensibles a estas afeccións como as aves esteparias, así como os corredores ecolóxicos, os roteiros migratorios e as áreas periféricas de espazos naturais e a Rede Natura 2000, deben ser excluídos do uso de renovables. Recolocar os proxectos xa existentes nestas áreas que teñen un gran valor para a biodiversidade.
En sétimo lugar, pide a derrogación do Real Decreto 2020/2022, que permite a aceleración das autorizacións eludindo a avaliación ambiental e eliminando a participación real da cidadanía. O Decreto coñecido como a crise da guerra en Ucraína representa un retroceso na protección ambiental que se levou a cabo durante décadas e causará un dano irreparable á biodiversidade.
Expón tamén que é necesario actualizar o PNIEC para adaptarse aos desenvolvementos máis recentes de enerxías renovables, aumentando polo menos o autoconsumo en teitos e fachadas e solicitando a creación de novos desenvolvementos. Estes poderían ser proxectos en chans degradados e en localizacións sen afeccións á biodiversidade e á paisaxe; proxectos en chans degradados (300 mil has calculadas no informe "Renovables sostibles: Fotovoltaicas") sen ocupar terreos agrícolas, forestais ou gandeiros; e a exclusión da Rede Natura 2000, espazos protexidos e zonas periféricas e zonas de alta biodiversidade.
Queren establecer unha moratoria, especialmente cando a demanda de enerxía diminúe. Segundo explicou, o PNIEC xa superou as súas expectativas para 2030 ao ter 115 GW en lugar dos 89 GW previstos que son establecer unha moratoria para redirixir os proxectos actuais que afecten á biodiversidade a terreos degradados; estudar as necesidades enerxéticas do país detendo o avance de novas instalacións para exportación ata que non se avance na electrificación da economía; e o almacenamento enerxético para poder eliminar o gas e o carbón.
Ademais ALIENTE solicita a eliminación dos proxectos eólicos e fotovoltaicos que demostraron ser prexudiciais para o sector primario e a biodiversidade (estudos de vixilancia ambiental), así como os que xa están na Rede Natura.
En tódolos pasos do proceso administrativo dos proxectos, require transparencia e restitución de contas. Publicar unha lista de proxectos e as condicións de negociación entre os concellos e as diversas empresas de enerxía renovable, así como o estado de tramitación e os fitos para cumprir.
Pide tamén a creación de códigos de boas prácticas que as empresas deben cumprir obrigatoriamente cando presenten estudos de impacto e como se relacionan coas comunidades locais afectadas polos megaproxectos eólicos e fotovoltaicos.
ALIENTE demanda incluír nos proxectos garantías que realmente garantan o desmantelamento e a xestión dos residuos cando finalice a vida útil das instalacións de renovables. E, do mesmo xeito, continuar incorporando os refugallos da enerxía solar e eólica como RAEEs (refugallos eléctricos) despois do seu ciclo de vida.
En penúltimo lugar, solicita a eliminación a permisibilidade das administracións públicas cara ás empresas que promoven grandes proxectos de renovables, xa que isto levou a un abuso das concesións de utilidade pública con fins expropiatorios en favor de empresas privadas con fins especulativos en moitos casos. Esta permisibilidade desprotexeu completamente o chan rústico e provocou unha transformación radical do territorio (plantas industriais, líquidos etc.)/ etc.).
Finalmente, respecto á sensibilidade e vontade dos territorios rurais, ALIENTE esixe a creación de asembleas democráticas e cidadás para a negociación de novos parques renovables; a asistencia aos concellos en caso de ser vulnerables #ante as grandes empresas de renovables e fondos de investimento; e o recoñecemento do sector primario como piar da economía rural (agricultura, gandería extensiva, turismo).
En relación á loita contra o despoboamento, reclama a implementación de medidas que realmente fomenten a poboación, como escolas, hospitais, fibra óptica, teletraballo, apoio á vivenda e negocios, fomento de emprego estable e non inestable, e que a maior parte dos beneficios das instalacións industriais mantéñanse nas zonas rurais.
Desde a plataforma ALIENTE queren solicitar ao recentemente elixido goberno e aos novos gobernos das Comunidades Autónomas que implementen un desenvolvemento enerxético ordenado que beneficie á poboación local, ao mesmo tempo que se respecte e protexa a biodiversidade, o territorio e a forma de vida rural.