A Garda Civil investiga un suposto vertido de xurros en Abegondo
A Garda Civil mantén aberta unha investigación por un suposto vertido de xurros na parroquia de Viós, no municipio de Abegondo (A Coruña), tras a denuncia presentada por unha veciña que alertou de posibles danos ambientais nunha contorna integrada na Reserva da Biosfera Mariñas Coruñesas e Terras do Mandeo.
Segundo explicou a denunciante a Europa Press, a orixe do problema podería estar relacionada coa actividade dunha explotación porcina de carácter industrial situada na zona. A veciña sostén que os residuos gandeiros (principalmente xurros) estarían a ser transportados mediante unha rede de tubaxes conectadas a sistemas de bombeo mecánico que conducirían o material “directamente ao monte”, nas proximidades do regato Gobia, un pequeno curso fluvial que discorre por esta área natural protexida.
A alerta céntrase especialmente no posible impacto sobre o medio natural, xa que o punto onde presuntamente se producirían os vertidos atópase dentro do ámbito territorial da reserva da biosfera recoñecida pola UNESCO. Este espazo protexido abrangue varios municipios da área metropolitana da Coruña e caracterízase polo seu elevado valor ecolóxico, con ecosistemas fluviais, forestais e agrícolas que forman parte da conca do río Mandeo.
Investigación aberta e dilixencias xudiciais
Fontes da Garda Civil confirmaron que, a raíz da denuncia presentada, iniciáronse as correspondentes actuacións para esclarecer os feitos. No marco destas pescudas, os axentes recompilaron información e elaboraron dilixencias que xa foron remitidas ao xulgado competente.
En concreto, o caso atópase agora en mans do Xulgado de Primeira Instancia e Instrución de Betanzos, que será o encargado de determinar se os feitos denunciados poden constituír unha infracción administrativa ou un posible delito contra o medio ambiente.
As investigacións deberán determinar se realmente se produciu o vertido de xurros, o alcance da posible contaminación e, no seu caso, se existe relación directa coa explotación gandeira sinalada pola denunciante. Tamén se analizará se as instalacións ou os sistemas de xestión de residuos da granxa cumpren coa normativa vixente en materia ambiental e de xestión de esterco e xurros.
Aviso previo ao Concello
Desde o Concello de Abegondo explicaron que a única comunicación oficial recibida polo consistorio foi o aviso trasladado no seu momento por un particular. Segundo fontes municipais, a alerta coincidiu cun episodio de fortes choivas rexistrado na zona, circunstancia que puido favorecer a dispersión de materiais ou a aparición de escorrentías en terreos agrícolas e forestais.
O goberno local indicou que, tras recibir a notificación, o caso foi derivado á administración autonómica para a súa avaliación, ao tratarse dun asunto con posibles implicacións ambientais e ao localizarse dentro dun espazo natural protexido. En concreto, o aviso foi trasladado á Xunta de Galicia, que conta con competencias en materia de medio ambiente e xestión de espazos protexidos, así como na supervisión de actividades potencialmente contaminantes no medio rural.
Mentres avanzan as dilixencias xudiciais, a investigación aberta pola Garda Civil deberá esclarecer se o suposto vertido denunciado chegou a producirse e cal puido ser o seu alcance real na contorna natural de Viós. De confirmarse os feitos, o procedemento determinará as posibles responsabilidades derivadas da xestión dos residuos gandeiros nesta zona do interior da provincia da Coruña.
Riscos asociados aos xurros
Os xurros xerados por explotacións gandeiras intensivas (especialmente nas granxas porcinas) constitúen unha mestura líquida de esterco, ouriños e augas de limpeza. Aínda que o seu uso como fertilizante agrícola está permitido baixo determinadas condicións, o seu vertido incontrolado pode provocar graves problemas ambientais.
Entre os principais riscos atópanse a contaminación de solos e acuíferos, o incremento de nitratos nas augas superficiais e subterráneas, así como procesos de eutrofización en ríos e encoros. En ecosistemas sensibles, estes impactos poden afectar á biodiversidade e á calidade da auga.
No caso de espazos integrados en reservas da biosfera, as actividades económicas (incluída a gandaría) deben compatibilizarse coa conservación dos valores naturais do territorio, o que implica maiores esixencias na xestión de residuos e na prevención de impactos ambientais.