Medio Rural renova a súa cúpula directiva sen cambios de fondo no modelo forestal galego
A Xunta de Galicia volveu optar pola substitución de nomes como resposta política á crise estrutural da política forestal. A conselleira do Medio Rural, María José Gómez, presidiu en San Caetano a toma de posesión de tres novos altos cargos do seu departamento, nun movemento decidido polo presidente Alfonso Rueda que supón o cesamento de parte da cúpula do operativo contra incendios, pero que non vai acompañado de ningún anuncio de cambio real no modelo de xestión do monte.
Os nomeamentos afectan á Secretaría Xeral Técnica, á Dirección Xeral de Defensa do Monte e á Dirección Xeral de Planificación e Ordenación Forestal, postos clave nunha comunidade que cada ano afronta campañas de lumes marcadas pola reiteración de grandes incendios e pola ausencia dunha estratexia preventiva sólida. Con todo, a remodelación limítase ao ámbito administrativo e reforza a impresión de continuísmo: mantense a aposta polo eucalipto como eixo do modelo produtivo forestal e segue sen abordarse o abandono da prevención estrutural, da ordenación do territorio e da recuperación do rural como ferramenta básica contra o lume. Durante o acto, María José Gómez destacou a “profesionalidade” das novas incorporacións e agradeceu a “dedicación as 24 horas do día” dos cargos saíntes, que cesaron, segundo a versión oficial, a petición propia.
Porén, máis alá do relevo nominal, o cesamento de parte da cúpula do operativo contra incendios, decidido polo presidente da Xunta, Alfonso Rueda, non se interpreta no ámbito político e social como un xiro estrutural na política forestal galega. A renovación de nomes non vai acompañada, polo de agora, de anuncios de cambios de fondo no modelo de xestión do monte, que continúa apoiándose de maneira significativa no eucalipto como especie produtiva e nun enfoque reactivo fronte aos lumes, mentres persiste o abandono das políticas de prevención estrutural, de ordenación do territorio e de recuperación do mosaico agrario tradicional.
A nova secretaria xeral técnica é Marta Forés, que substitúe a Jorge Atán. Forés leva vinculada á Consellería do Medio Rural desde 2006 e desenvolveu a súa carreira sempre dentro da estrutura administrativa da Xunta, ocupando postos de carácter xurídico e de xestión, entre eles a Secretaría Xeral do Fondo Galego de Garantía Agraria (Fogga). A súa designación consolida unha liña interna de continuidade sen introducir perfís alleos ao aparello da administración nin novas visións sobre a gobernanza do medio rural.
Na Dirección Xeral de Defensa do Monte, Manuel Francisco releva a Manuel Rodríguez. Francisco procede tamén do propio departamento e foi durante máis dunha década xefe do servizo de Prevención de Incendios Forestais en Pontevedra. A pesar da súa experiencia técnica, o seu nomeamento prodúcese nun contexto no que o propio concepto de “prevención” continúa reducido a faixas de seguridade e labores puntuais, sen unha política integral de ordenación forestal, diversificación de usos do solo nin recuperación do mosaico agrario tradicional, amplamente reclamado pola comunidade científica.
Pola súa banda, Luisa Piñeiro asume a Dirección Xeral de Planificación e Ordenación Forestal en substitución de José Luis Chan. Procede da empresa pública Seaga, unha peza central na execución material das políticas forestais da Xunta, e conta cun perfil marcadamente político, tras ser alcaldesa de Moraña, delegada territorial da Xunta en Pontevedra e deputada provincial. A súa chegada non vai acompañada de ningún anuncio de revisión das liñas mestras da planificación forestal, nin da expansión das especies de crecemento rápido, nin da concentración de terras forestais en mans privadas.
O cesamento de parte da cúpula do operativo contra incendios, decidido por Alfonso Rueda, preséntase así como un xesto de xestión interna máis que como unha resposta real aos problemas de fondo do monte galego. A ausencia de cambios estruturais reforza a percepción de que a Xunta pretende transmitir sensación de renovación sen cuestionar un modelo forestal que segue a xerar risco, dependencia do lume e abandono do territorio rural, nunha Galicia que continúa pagando cada verán as consecuencias dunha política baseada no continuísmo.