Utilizamos cookies para mejorar la experiencia del usuario y analizar el tráfico del sitio web.

Preferencias

Cuando visita cualquier sitio web, puede almacenar o recuperar información a través de su navegador, generalmente en forma de cookies. Dado que respetamos su derecho a la privacidad, puede optar por no permitir la recopilación de datos de ciertos tipos de servicios. Sin embargo, no permitir estos servicios puede afectar su experiencia.


Agolada incrementa a presión ambiental sobre o territorio en Deza

O concello pontevedrés de Agolada afronta a tramitación de dous grandes proxectos de explotacións avícolas que, de saír adiante, reunirían un total de 446.284 galiñas poñedeiras. As iniciativas, promovidas por dúas empresas diferentes, prevén instalarse nos lugares de Couso e Fondelo e abriron un debate sobre a capacidade do territorio para asumir novas instalacións gandeiras, especialmente nunha comarca que xa soporta unha elevada presión pecuaria.

O primeiro proxecto, promovido por Proteínas y Cereales de Galicia S.L., contempla a construción dunha explotación para 365.496 galiñas poñedeiras no lugar de Leira Nova, en Couso. A segunda iniciativa corresponde a Avícola Axiaz, empresa con domicilio social en Vila de Cruces, que pretende instalar en Fondelo unha granxa con capacidade para outras 80.788 aves.

A aparición deste segundo proxecto incrementou a preocupación da plataforma Stop Macrogranxas Agolada, que xa viña mobilizándose contra a explotación de Couso. O colectivo considera que non se poden analizar estas iniciativas de maneira independente, xa que ambas se implantarían nun mesmo municipio e contribuirían a aumentar a carga gandeira e a presión sobre os recursos naturais.

As dúas instalacións situaríanse a menos dun quilómetro das vivendas máis próximas. No caso da explotación de Couso, a documentación da promotora sitúa as instalacións a uns 500 metros da vivenda máis próxima e a esa mesma distancia do núcleo de Couso, ademais de aproximadamente un quilómetro do centro de Agolada. Pola súa banda, a granxa de Fondelo quedaría a 575 metros da vivenda máis próxima e do núcleo de Axiaz.


Unha segunda explotación en período de información pública

A iniciativa de Avícola Axiaz contempla unha explotación de posta destinada á produción de ovos, cunha nave para 80.788 galiñas e un centro de clasificación e envasado. O proxecto inclúe tamén un esterqueiro para almacenar os residuos orgánicos xerados pola actividade.

A Dirección Xeral de Calidade Ambiental e Sostibilidade someteu a información pública o estudo de impacto ambiental e a solicitude de autorización ambiental integrada mediante un anuncio publicado no Diario Oficial de Galicia o 12 de novembro.

A documentación prevé que as augas residuais procedentes da limpeza das instalacións, dos aseos e vestiarios, así como os lixiviados do esterqueiro, se recollan en depósitos estancos para a súa posterior retirada por unha empresa autorizada. O esterco tamén sería xestionado por un operador autorizado, mentres que as augas pluviais se verterían directamente ao terreo.

O procedemento establece un prazo de 30 días hábiles para consultar o expediente e presentar alegacións, observacións ou suxestións, ata o 28 de decembro de 2026. A documentación pode consultarse a través do portal de información pública da Consellería de Medio Ambiente, no expediente correspondente á explotación de Agolada.

Aínda que a capacidade desta segunda iniciativa é considerablemente inferior á de Couso, a plataforma veciñal considera que representa unha nova carga sobre un territorio que xa presenta unha importante concentración de explotacións gandeiras. O seu portavoz, Manuel Busto, advertiu de que o problema non reside unicamente no tamaño dunha instalación concreta, senón no efecto acumulado de todas elas.


Máis presión gandeira nunha comarca xa saturada

Un dos datos máis relevantes incorporados ao debate é a carga gandeira que soporta actualmente a comarca do Deza. Segundo un informe da Comisión Europea elaborado en xullo de 2026 sobre a aplicación da Directiva de Nitratos durante o período 2020-2023, Galicia presenta unha media de 2,3 unidades de gando maior (UGM) por hectárea, unha cifra que só supera Cataluña, con 3 UGM/ha. A media estatal e europea sitúase en 0,7 UGM/ha.

No caso concreto de Agolada, Stop Macrogranxas achega estimacións segundo as cales a explotación de 365.496 galiñas incrementaría un 31 % as unidades gandeiras totais do municipio, que pasarían de 4,78 a 6,28 UGM por hectárea. A media da comarca do Deza sería de 5,56 UGM/ha, fronte ás 4,37 UGM/ha da Limia.

A plataforma tamén cita un estudo realizado por Ecoloxistas en Acción en 2024, no que se analizaron 80 mostras de auga e só o 19 % quedaron libres de sospeita de contaminación por nitratos. Para o colectivo, a implantación de novas explotacións industriais pode agravar unha problemática que xa afecta aos recursos hídricos e que ten consecuencias sobre a calidade ambiental e a saúde das persoas.


O consumo de auga e a situación de Portodemouros

O consumo hídrico é outro dos aspectos que máis preocupa á veciñanza. Segundo os cálculos presentados por Stop Macrogranxas Agolada nas súas alegacións, a explotación de Couso necesitaría 65.845 metros cúbicos de auga ao ano. A plataforma compara este volume co consumo doméstico medio en Galicia, estimado en arredor de 128 litros por persoa e día, e conclúe que equivalería ao abastecemento de 1.409 persoas. É dicir, máis do 60 % da poboación municipal, que o propio estudo de impacto ambiental cifra en 2.282 habitantes.

A preocupación esténdese tamén ao encoro de Portodemouros, situado augas abaixo de Agolada. A plataforma lembra que a zona de baño de Brocos sufriu restricións pola presenza de cianobacterias nos veráns de 2024, 2025 e 2026. Greenpeace, pola súa banda, advertiu de que o encoro estaría seguindo unha evolución de deterioración ecolóxica que lle lembra á situación das Conchas, na Limia.

A organización ecoloxista considera especialmente preocupante a posible afección ás masas de auga subterráneas, xa que a explotación de Couso se proxecta sobre un acuífero que figura actualmente en bo estado e que constitúe unha fonte de abastecemento para a poboación de Agolada e doutros municipios.

A isto súmanse os residuos orgánicos e as emisións atmosféricas. O estudo de impacto ambiental da explotación de Couso contempla unha emisión de 146 toneladas de amoníaco ao ano, segundo os datos recollidos por GCiencia. A plataforma cuestiona que as medidas previstas para controlar estas emisións sexan suficientes para evitar posibles efectos sobre as vivendas próximas.

Aínda que as promotoras prevén recorrer a xestores autorizados para a retirada dos residuos, a veciñanza considera que esta solución non elimina todos os riscos asociados á actividade, especialmente os derivados de posibles escorrentías, filtracións ou deposicións atmosféricas.


Máis dun milleiro de alegacións contra o proxecto de Couso

A oposición veciñal á explotación de maior tamaño traduciuse nunha importante mobilización. A plataforma Stop Macrogranxas Agolada conseguiu reunir máis dun milleiro de alegacións contra o proxecto de Proteínas y Cereales de Galicia S.L., cuxo prazo de información pública rematou o pasado 10 de novembro.

O colectivo cuestiona tamén o impacto socioeconómico destas instalacións. Considera que a elevada automatización dos procesos limita a creación de emprego e advirte dos posibles efectos sobre o valor das vivendas, a calidade de vida nas aldeas, o tráfico pesado e a actividade económica tradicional.

A plataforma insiste en que non se opón á gandaría nin á actividade económica no medio rural, senón á implantación de explotacións industriais cuxas dimensións e necesidades de recursos considera incompatibles coa conservación ambiental e coa habitabilidade da contorna.


Greenpeace reclama unha moratoria para toda Galicia

A contestación ao proxecto de Couso tamén chegou ao ámbito ecoloxista. Greenpeace presentou alegacións contra a explotación de 365.496 galiñas dentro do período de información pública e reclamou a súa paralización inmediata, así como unha moratoria firme para a gandaría intensiva en toda Galicia.

A organización considera contraditorio que a Xunta aprobase o pasado 22 de setembro unha moratoria temporal de dous anos para novas explotacións porcinas, bovinas e avícolas na conca do río Limia, mentres se seguen tramitando iniciativas de grandes dimensións noutras comarcas que tamén presentan unha elevada presión gandeira.

Greenpeace lembra, ademais, a sentenza do Tribunal Superior de Xustiza de Galicia de febreiro de 2025, posteriormente confirmada polo Tribunal Supremo, que condenou a Xunta e á Confederación Hidrográfica Miño-Sil pola súa falta de actuación ante a degradación ambiental do encoro das Conchas, na Limia, vinculada á contaminación procedente da gandaría intensiva.

A entidade tamén cuestiona a regulación estatal do sector avícola, xa que o Real decreto 637/2021 non establece un límite máximo de tamaño para estas explotacións, como si sucede coa normativa que regula a gandaría bovina. A situación de Agolada volve así poñer sobre a mesa o debate sobre o modelo de produción gandeira e a capacidade de carga dos territorios. Coa tramitación de dúas explotacións que sumarían máis de 446.000 aves, a veciñanza reclama que a avaliación ambiental teña en conta non só cada proxecto individualmente, senón tamén os efectos acumulados sobre a auga, o solo, a biodiversidade e a calidade de vida da poboación.

Comparte esta noticia